Haar donatie: Hoe lang moet het zijn en waar doneer je in NL?

Je staat voor de spiegel, je haar in een staart, en je denkt: "Het is zover. Ik ga mijn haar doneren." Het voelt als een enorm ding.

Je hebt er jaren over gedaan om het zo ver te krijgen, en nu geef je het weg. Het is een superkrachtig gebaar. Iemand anders krijgt door jou een stukje zelfvertrouwen terug.

Maar je wilt het wel goed doen. Hoe lang moet het nou echt zijn?

En waar kan je het in hemelsnaam in Nederland laten vallen? Geen zorgen, ik zit even met je mee te denken. Dit is je stappenplan, van knot tot goodie.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je enthousiast de schaar pakt, is het slim om even de basics op een rijtje te hebben.

Het is zonde als je een prachtige bos haar klaarlegt en het dan toch niet geaccepteerd wordt. Het proces is niet ingewikkeld, maar het hangt af van twee dingen: de conditie van je haar en de organisatie waar je het naartoe stuurt.

De meeste organisaties werken met vaste regels. Die regels zijn er niet om je leven moeilijk te maken, maar om er zeker van te zijn dat er echt iets moois van gemaakt kan worden voor een kind met kanker. Checklistje voor je start:

• Haarlengte: Minimaal 25 tot 30 centimeter (afhankelijk van de stichting).
• Haarkwaliteit: Geen (chemische) beschadigingen, geen grijs haar (bij de meeste).
• Materialen: Een schone (baby)shampoo, elastiekjes, en een plastic zakje.
• Geduld: Het duurt even voordat je haar op de juiste plek is.

Stap 1: De haarmeter - Is je haar lang genoeg?

Dit is de grootste vraag die iedereen heeft. Hoe lang moet het echt zijn?

Het antwoord hangt een beetje af van waar je doneert, maar er is een gouden standaard.

De meeste stichtingen in Nederland, zoals Haarwensen of de KWF Kankerbestrijding (via kappers), vragen om een lengte van minimaal 25 tot 30 centimeter. Dit is de minimale lengte die nodig is om een prachtige, volle pruik te maken. Meten doe je zo: pak een stukje haar vanaf de aanzet van je nek (net boven je haarlijn) tot de punt.

Zorg dat je haar recht naar beneden hangt en niet in de krul getrokken is. Een veelgemaakte fout? Je haar opmeten als het nat is.

Nat haar lijkt langer, maar krimpt als het droogt. Je doneert je haar namelijk gewassen en droog. Dus: altijd opmeten als je haar droog is en in de lengte valt. Als je krullen hebt (Curly Girl Method fans, let op!), tel dan je krimp er een beetje bij op.

De organisaties meten het namelijk ook droog op. Ze tellen je krul er niet automatisch bij op.

Zit je net op die magische 29 cm? Dan zit je goed. Zit je op 24 cm? Dan moet je nog even door.

Even een reality check: je haar groeit gemiddeld 1 tot 1,5 centimeter per maand. Dus als je nu op 22 cm zit, ben je dus nog zeker 2 tot 4 maanden verder voordat je mag knippen.

Stap 2: Je haar voorbereiden (de 'Curly Girl' proof manier)

Je haar doneren is niet het moment voor een experiment met een nieuwe shampoo.

De stichtingen willen schoon, gezond haar. Als je de Curly Girl Method volgt, ben je waarschijnlijk al gewend aan silicone-vrije en sulfate-vrije producten.

Dat is goed nieuws! Je haar is namelijk vaak in betere conditie dan iemand die elke dag agressieve shampoo gebruikt. Echter, de meeste stichtingen hebben een specifieke voorkeur. Ze vragen vaak om haar dat gewassen is met een simpele, milde shampoo. Waarom?

Omdat er geen productresten (zoals styling mousse of leave-in conditioner) in mogen zitten.

Dus, een week voordat je knipt, was je je haar twee keer met een milde shampoo. Geen conditioner op de punten als je dat normaal doet? Doe het vooral wel om klitten te voorkomen, maar spoel het extra goed uit.

Het haar moet namelijk schoon en droog aangeleverd worden. Veelgemaakte fout: Je haar invlechten. Doe dit niet!

Vlechten beschadigen de haarschubben en de stichting kan het haar niet meer gebruiken.

Stop het ook niet in een dot. De makkelijkste manier is om je haar in een staart te doen op de plek waar je het wilt afknippen (meestal laag in de nek), stevig vast te maken met een elastiekje, en dát elastiekje door te knippen. Zo blijft de bos bij elkaar.

Stap 3: De knip - Hoe je het zelf doet (of laat doen)

Het is zover. Je hebt de lengte, de conditie is top. Nu het knippen.

Je kunt dit zelf doen, maar ik spreek uit ervaring als ik zeg: vraag hulp. Het is lastig om zelf recht te knippen in je eigen nek.

Ga dus naar een vriendin die handig is of, nog beter, naar een kapper. Veel kappers knippen je haar gratis of voor een klein bedrag (rond de €10,- €15,-) als je het doneert. Zij weten precies hoe ze de bos haar strak moeten afknippen zodat het in één geheel blijft. Als je het zelf doet, gebruik dan een scherp schaartje (geen keukenschaar!).

1. Maak een strakke, lage staart in je nek.
2. Draai het elastiekje strak vast.
3. Knip net boven het elastiekje af. Zo blijft alles bij elkaar.
4. Vouw de bos haar voorzichtig op. Leg het in een schone plastic zak of een envelop.

Let op: als je je haar in krullen draagt en het is opgedroogd zonder te kammen, zit er misschien nog wat los haar in.

Kam het voor het knippen even goed door met een grove kam (niet een borstel, dat breekt je krul kapot) om losse haren te verwijderen.

Stap 4: Waar doneer je in Nederland?

Nu je bos haar klaarligt, is het tijd om het een bestemming te geven. In Nederland zijn er een paar bekende partijen.

Ze werken allemaal net iets anders. De meeste bekende is Haarwensen.

Dit is een stichting die specifiek pruiken maakt voor kinderen met kanker. Zij accepteren haar dat voldoet aan hun eisen (25 cm+, geen grijze haren, niet beschadigd). Je stuurt het per post op naar hun adres in Nederland.

Je kunt ook doneren via KWF Kankerbestrijding. Zij werken samen met kappers.

Je kunt je haar inleveren bij een deelnemende kapper. Die kapper stuurt het dan door. Check hun website voor deelnemende kapsalons. Een andere optie is Stichting Haarstichting, waar je ook tips vindt over MSM en andere haargroeimiddelen.

Ook zij zamelen in voor pruiken. De regels zijn vaak hetzelfde, maar check altijd even hun specifieke voorwaarden op hun website voordat je op de post doet.

Soms accepteren ze ook grijs haar, soms niet. Het verschilt per organisatie. De stapel opsturen:

• Stop de bos haar in een stevige envelop.
• Voeg een briefje toe met je naam, adres, e-mail en de datum van knippen.
• Geef aan dat je doneert. Bijvoorbeeld: "Voor Haarwensen, groetjes van [Jouw Naam]".
• Plak het postzegel erop en versturen maar!

Stap 5: Wat gebeurt er nu? (De tijdlijn)

Nu is het wachten. Terwijl je zelf weer een nieuwe haar groeien tijdlijn start, duurt het proces van jouw donatie tot een pruik langer dan je denkt. Bij Haarwensen sturen ze je eerst een bevestiging dat ze je haar hebben ontvangen.

Vervolgens word je haar - als het goedgekeurd is - samengevoegd met andere donaties.

Een pruik bestaat namelijk uit meerdere bossen haar. Dit proces kan maanden duren, zeker als je wacht op het moment dat je haar volledig herstelt na een periode van uitval.

Als de pruik eenmaal gemaakt is, wordt deze gratis of tegen een lage eigen bijdrage aan een kind gegeven. Jij krijgt meestal geen seintje van "Jouw haar zit in pruik X voor kind Y". Dat mag vanwege privacy niet.

Je krijgt wel een bedankbriefje of e-mail dat je donatie goedgekeurd is en waar het voor gebruikt gaat worden.

Dus, stuur je haar op, en probeer het los te laten. Je hebt een topactie gedaan!

Verificatie-checklist: Voordat je de envelop dichtplakt

Check even snel dit lijstje. Ben je alles vergeten?

• Is de lengte goed? Minimaal 25-30 cm gemeten vanaf de nek.
• Zit er een elastiekje om? Stevig vastgebonden boven aan de staart.
• Is het haar schoon? Gewassen met milde shampoo, droog, en zonder klitten.
• Zitten er grijze haren in? Bij de meeste stichtingen mag dit niet. (Tenzij de stichting dit specifiek toestaat).
• Heb je de juiste organisatie? Weet je zeker dat Haarwensen of KWF jouw haar accepteert?
• Is het adres correct? Check de website van de stichting voor het juste postadres.

Dan kan je het nu nog fixen. Gefeliciteerd! Je bent er klaar voor. Jouw haar gaat nu iemand anders een onvergetelijke glimlach bezorgen. Dat voelt goed, hè?