Lactic acid in haarverzorging: Exfoliëren en pH balans in shampoo

Je staat in de winkel, je pakt een fles shampoo en je ziet het woord ‘lactic acid’ op de achterkant staan. Meteen schiet je misschien aan aan zuren en chemielessen.

Toch is het een van de fijnste ingrediënten die je haar kan krijgen.

Het is geen smerig spul, maar een natuurlijke vochtbinder die je hoofdhuid en lokken helpt. Als je weet hoe het werkt, ga je nooit meer zonder. Veel curly girl method (CGM) fans zijn huiverig voor zuren.

Begrijpelijk, want je wilt je krullen niet uitdrogen. Maar lactic acid is anders. Het is een zachte exfoliant die je hoofdhuid schoon houdt, terwijl het tegelijkertijd water vasthoudt. Dat betekent minder jeuk, minder roos en zachtere krullen. Het is een echte gamechanger voor wie last heeft van een droge hoofdhuid of pluizig haar.

Wat is lactic acid eigenlijk?

Lactic acid is een alpha hydroxy acid (AHA). Die naam klinkt heftig, maar het is eigenlijk gewoon melkzuur.

Vroeger wonnen ze het uit melk, vandaar de naam. Tegenwoordig maken ze het vaak synthetisch of uit gefermenteerde planten. Het is een zachte zuur die de bovenste laag van je huid en hoofdhuid helpt loslaten.

Het is dus een exfoliant, maar veel milder dan glycolzuur of salicylzuur.

Waarom is dat leuk? Omdat je hoofdhuid ook dode huidcellen produceert. Net als je gezicht. Als die cellen ophopen, kan je hoofdhuid gaan jeuken, roos krijgen of verstopt raken.

Lactic acid lost die cellen zachtjes op. Het maakt ruimte voor nieuwe, gezonde cellen.

Je hoofdhuid kan weer ademen. Dat is fijn voor iedereen, maar extra fijn als je krullend haar hebt en je hoofdhuid snel overprikkeld raakt. Daarnaast is lactic acid een humectant.

Dat betekent dat het vocht aantrekt en vasthoudt. Terwijl het exfolieert, hydrateert het dus ook.

Dit maakt het uniek. Veel zuren drogen uit, lactic acid doet het tegenovergestelde. Het zorgt ervoor dat je haar en hoofdhuid gehydrateerd blijven, zelfs als je een zuur gebruikt. Dat is precies wat je wilt als je je krullen verzorgt.

Waarom is het belangrijk voor je haar en hoofdhuid?

Een gezonde hoofdhuid is de basis voor gezond haar. Als je hoofdhuid niet in orde is, groeit je haar minder snel en ziet het er futloos uit.

Lactic acid helpt de pH-waarde van je hoofdhuid en haar op orde te houden. De ideale pH voor je haar en hoofdhuid ligt tussen de 4.5 en 5.5. Veel shampoos zijn te alkalisch (te hoog in pH), waardoor de haarschubben open gaan staan en vocht verliezen.

Lactic acid is een zwak zuur. Het brengt de pH naar beneden naar die ideale zone.

Hierdoor sluiten de haarschubben zich. Je haar glanst meer, voelt gladder en is minder pluizig. Voor curly girls is dit essentieel. Een gesloten haarschub betekent minder frizz en meer definitie.

Het is alsof je een beschermend laagje om je haar legt, zonder het te verzwaren. Verder helpt het bij productopbouw.

Als je veel stylingsproducten gebruikt (gels, mousses, crèmes), kunnen die zich ophopen op je hoofdhuid. Dit heet buildup. Lactic acid lost deze laag zachtjes op. Je spoelt het makkelijker uit.

Je hoofdhuid wordt schoner zonder dat je een harde shampoo nodig hebt die je natuurlijke oliën weghaalt.

Het is een milde manier om je hoofdhuid te detoxen.

Hoe werkt het precies in shampoo?

In shampoo zit lactic acid meestal in een concentratie tussen de 0.5% en 2%. Dat klinkt weinig, maar het is genoeg om effect te hebben.

Het werkt op de oppervlakte van je haar en hoofdhuid. Het breekt de verbindingen tussen dode huidcellen af. Dit proces heet desquamatie.

Na het wassen spoel je de cellen weg. Je hoofdhuid voelt direct schoner en frisser aan.

Je merkt het meteen onder de douche. Shampoos met lactic acid schuimen vaak minder heftig dan sulfaat-shampoos. Dat is normaal. Het schuim is zacht en romig.

Je hoofdhuid voelt niet strak of trekkerig aan na het wassen. Integendeel, je voelt een soepel gevoel.

Dat komt omdat de pH goed is en de exfoliatie mild is.

Je hoofdhuid raakt niet overprikkeld. Voor je krullen heeft het een direct effect op de structuur. Omdat de haarschubben sluiten, blijft de vochtbalans op peil. Je krul definitie wordt beter.

Als je een product gebruikt met lactic acid en daarna je leave-in en gel aanbrengt, merk je dat de producten beter intrekken. Er is minder product nodig voor hetzelfde resultaat. Dat scheelt tijd en geld.

Praktische voorbeelden: producten en prijzen

Er zijn een aantal merken die lactic acid slim verwerken in haarverzorging.

Vooral merken die zich richten op hoofdhuidverzorging en curly girl method zijn hier goed in. Hieronder een paar opties die je in de drogisterij of online kunt vinden. Let op: prijzen kunnen wisselen, dit zijn indicaties.

• The Ordinary Glycolic Acid 7% Toning Solution (€10-€12): Hoewel het glycolzuur bevat, is het een goedkoop alternatief voor een scalp scrub. Gebruik het met mate. The Ordinary is vooral bekend van skincare, maar werkt perfect voor de hoofdhuid.
• Inkey List Lactic Acid Serum (€12-€15): Een serum voor gezicht, maar te mengen door je shampoo of conditioner. Doe dit met mate. Een druppel is genoeg. Dit is een pure vorm.
• Paula’s Choice Skin Perfecting 2% BHA Liquid (€30-€35): Dit bevat salicylzuur, maar is een voorbeeld van een hoofdhuid-exfoliant. Voor lactic acid kijken we naar de volgende optie.
• Curly Girl Sensation Scalp Detox Shampoo (€12-€15): Een Nederlandse favoriet. Bevat melkzuur en is speciaal voor krullen. Zonder sulfaten, siliconen en uitdrogende alcohol.
• As I Am Dry & Itchy Scalp Care Shampoo (€12-€16): Een Amerikaans merk dat in NL verkrijgbaar is. Bevat tarwe-extracten en melkzuur. Zeer geschikt voor de Curly Girl Method.
• DIY Mix: Lactic Acid Poeder (€5-€10 voor 100g): Voor de durfals. Je kunt food-grade lactic acid poeder kopen. Meng 1 theelepel poeder door 100ml water (of door je favoriete sulfate-free shampoo). Pas op: altijd patch testen!

De meeste shampoos met lactic acid kosten tussen de €10 en €20 voor een fles van 200-300ml. Dat is vergelijkbaar met een gemiddelde krullen shampoo.

Duurdere merken zoals Ouai of Philip Kingsons hebben soms scalp scrubs met melkzuur, die kunnen oplopen tot €30-€40.

Voor de beste prijs-kwaliteit kijk je naar merken als As I Am of Curly Girl Sensation. Wil je het goedkoop houden? Koop dan een flesje Lactic Acid van The Ordinary of The Inkey List en meng het door je huidige shampoo. Dit is vaak goedkoper dan investeren in dure pH balancerende shampoos.

Je kunt zo de concentratie zelf bepalen. Begin laag, bijvoorbeeld 1 ml op 50ml shampoo.

Praktische tips voor gebruik

Gebruik lactic acid niet elke dag. Als je het elke dag gebruikt, kan je hoofdhuid te gevoelig worden.

Twee keer per week is voor de meeste mensen genoeg. Als je een gevoelige hoofdhuid hebt, begin dan met één keer per week. Kijk hoe je hoofdhuid reageert.

Als het gaat branden, was het dan direct uit. Laat het even intrekken.

Als je een shampoo met melkzuur gebruikt, masseer het goed in op je hoofdhuid. Laat het dan 2 tot 5 minuten zitten voordat je het uitspoelt. Dit geeft het zuur de tijd om zijn werk te doen.

Gebruik lauw water, niet te heet. Heet water droogt je hoofdhuid uit en maakt het zuur minder effectief.

Combineer het met de Curly Girl Method. Heb je gezwommen? Gebruik dan eerst een chelating shampoo om chloor te verwijderen en vervolg met een conditioner zonder sulfaten.

Omdat lactic acid de haarschubben sluit, zuigt je haar de conditioner beter op. Je merkt dat je haar zachter aanvoelt. Gebruik daarna je favoriete gel of mousse. Je krullen zullen veerkrachtiger zijn.

Let op met andere zuren. Gebruik lactic acid niet samen met salicylzuur (BHA) of retinol.

Het is te veel van het goede voor je hoofdhuid. Blijf bij producten die speciaal voor haar zijn gemaakt en let bijvoorbeeld op de optimale pH-waarde van je shampoo. En vergeet niet: zuren maken je huid gevoeliger voor de zon.

Draag een hoed of gebruik een leave-in met SPF als je naar buiten gaat. Als je een DIY mix maakt, wees dan voorzichtig.

Lactic acid poeder is zuiver en sterk. Begin met een kleine hoeveelheid. Meng het altijd met water of een drager voordat je het op je hoofdhuid aanbrengt.

Nooit pure zuur op je huid smeren. Als je twijfelt, koop dan een kant-en-klaar product.

Veiligheid gaat boven alles.